مقایسه ی شکاری رهگیر اف ۱۴ تامکت با میگ ۲۹ فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران

اف 14 تامکت
۴٫۶
(۶۲)

در این پست ما قصد داریم به مقایسه بین دو شکاری رهگیر نیروی هوایی ارتش ایران یعنی اف ۱۴ تامکت و میگ ۲۹ فالکروم بپردازیم .

اگرچه در نیروی هوایی اف ۴ فانتوم نیز می تواند نقش شکاری رهگیر را ایفا کند ، ولی بار اصلی حفاظت از آسمان ایران بر عهده ی دو جنگنده ی فوق است .

با ریون مگ در مواجه تکنولوژی آمریکا در برابر شوروی همراه باشید .

فهرست مطالب

هدف از ساخت

هدف از ساخت اف ۱۴ تامکت

در اواخر سال ۱۹۵۰ میلادی نیروی دریایی ایالات متحده و ناوهای هواپیمابر آن با یک خطر بالقوه از جانب رقیب خود یعنی شوروی روبرو شدند . آن خطر بمب افکن های توپولوف ۱۶ و ۲۲ بودند که با موشک های کروز مافوق صوت خود از فاصله ی ۲۰۰ کیلومتری می توانستند بدون نزدیک شدن به ناوهای هواپیمابر ، آن ها را مورد اصابت قرار دهند .

در آن زمان وظیفه ی حفاظت از این ناوها بر عهده ی جنگنده ی اف ۴ فانتوم ۲ بود . فانتوم با اینکه جنگنده ای قابل و عالی بود ولی کارآیی لازم برای مواجه با موشک های کروز جدید شوروی را نداشت.

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 1
جنگنده اف ۴ فانتوم نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا

جنگنده فانتوم اف ۴ امتحان خود را در انواع ماموریت های از قبیل رهگیری ، بمباران و از بین بردن تاسیسات ، پشتیبانی از نیروهای زمینی خودی ، نفوذ به عمق خاک دشمن ، از بین بردن سایت پدافندی و راداری ، جنگ علیه یگان های زرهی و جنگ دریایی ، شناسایی و عکسبرداری به خوبی پس داده است.

این جنگنده ی استثنایی همواره یک سرو گردن از رقبای روسی خود بالاتر بوده است .

این برتری را می توان در جنگ ایران و عراق در مواجه با میگ ها و سوخوهای روسی مشاهده کرد . فانتوم جنگنده های عراقی را به زیر می کشید و به دل خاک دشمن می زد و اهداف را بمباران می کرد و با سرعت بالا بازمیگشت .

فلسفه ی تولید اف ۱۴ تامکت به تولید بمب افکن جدید توپولوف ۲۲ و موشک ضد کشتی خا ۲۲ توسط شوروی برمیگردد . توپولوف ۲۲ و موشک خا ۲۲ می توانستند از فاصله ی ۴۰۰ کیلومتری ناوهای آمریکایی را مورد هدف قرار دهند و با سر جنگی یک تنی آسیب جدی به ناوها وارد کنند .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 2
بمب افکن توپولوف ۲۲ بلایندر ارتش شوروی

اف ۴ فانتوم و موشک های اسپارو آن نمی توانستند به طور موثر با توپولوف ۲۲ها وارد جدال شوند .

اسپارو یک موشک هوابه هوای رادار نیم فعال با برد اسمی ۵۰ کیلومتر است که در برد آتش حدود ۳۵ کیلومتری قابل اطمینان است . فانتوم با اسپارو توانایی مقابله با توپولوف ۲۲ با خا ۲۲ را نداشت .

از این رو نیروی دریایی ایالات متحده ی آمریکا برای جایگزین کردن اف ۴ فانتوم با یک شکاری رهگیر که توانایی عمل کردن در ارتفاع و سرعت بالا و همچنین سرعت پایین برای درگیری با موشک های کروز را داشته باشد ، اقدام کرد .

برای آشنایی با یکی از بهترین ارتقاها بر روی اف۴ فانتوم میتوانید مقاله زیر را بخوانید:

ترمیناتور۲۰۲۰، بهترین ارتقا برای اف۴ فانتوم۲

جنگنده ی جدید باید دارای راداری دوربرد و موشک هایی با برد بلند باشد تا بتواند بمب افکن های روس را از فاصله ی دور رهگیری و مورد اصابت قرار دهد .

از طرفی باید بتواند به خوبی بر روی ناوهواپیمابر نشسته و بلند شود .

پس از کش و قوس های فراوان و ردشدن طرح اف ۱۱۱ بی توسط نیروی دریایی ، طرح اف ۱۴ تامکت شرکت گرومن برای جایگزینی اف ۴ پذیرفته شد .

اف ۱۴ طرحی بسیار گران بود و تولید پیش نمونه ها برای تست های میدانی ، با توجه به اینکه سه پیش نمونه ی گرومن در حین تست ها سقوط کردند و کامل از بین رفتند ، گرومن را به مرز ورشکستگی کشاند .

شرکت مگدانل داگلاس از این ضعف گرومن استفاده کرد و نمونه ی دریایی اف ۱۵ ایگل را به نیروی دریایی پیشنهاد کرد . اف ۱۵ ایگل از نظر سیستم ساده تر و از نظر قیمت ارزان تر از اف ۱۴ بود ولی کارآیی لازم را نداشت .

اف ۱۴ تامکت با قابلیت های خوب چشم سران نیروی دریایی آمریکا را گرفته بود و آن ها به هیچ وجه نمی خواستند آنرا از دست بدهند .

طرح اف ۱۴ به علت گرانی و نبود بودجه ی لازم توسط گرومن در حال لغو شدن بود که شاه ایران به میدان آمد . شاه ایران همواره به دنبال تکنولوژی های جدید مخصوصا در حوزه ی نیروی هوایی بود . وی با کمک ۷۵ میلیون دلاری به گرومن ، ایران را به عنوان یکی از سرمایه گذاران ناخوانده ی اف ۱۴ معرفی  کرد .

پس از تمام این فراز و نشیب ها ، سرانجام اف ۱۴ تامکت در سال ۱۹۷۴ وارد خدمت نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا شد .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 3
اف ۱۴ تامکت نیروی دریایی آمریکا

هدف از ساخت میگ ۲۹ فالکروم

فلسلفه ی تولید میگ ۲۹ برمی گردد به زمانی که ارتش آمریکا ساخت جنگنده های نسل ۴ خود را با اف ۱۵ ایگل استارت زد .

جنگنده های نسل ۳ روسی مثل میگ ۲۵ و ۲۳ دیگر توانایی رویارویی با نسل ۴ های تازه نفس آمریکایی را نداشتند .

شوروی برای جبران این عقب ماندگی در رقابت تسلیحاتی با آمریکا به شرکت های میگ و سوخوی خود دستور ساخت یک شکاری رهگیر سنگین با سوخت بالا ، چالاکی زیاد و برد بلند را داد .

میگ پس از تحقیقات به این نتیجه رسید که جنگنده ای که هم سنگین باشد و هم سوخت زیادی حمل کند از چالاکی و مانور پذیری خوبی برخوردار نیست . پس به دنبال ساخت یک جنگنده ی سبک با چالاکی بالا رفت . همانطور که آمریکا پس از اف ۱۵ ایگل نیاز به یک جنگنده ی چابک تر را حس کرد و اف ۱۶ را ساخت .

سوخو به دنبال طرح مقابله با اف ۱۵ ایگل رفت که منجر به تولید سوخو ۲۷ شد و میگ به دنبال رقیب برای اف ۱۶ چالاک و پر قدرت در داگ فایت رفت که شاهکار مانورپذیری در بین جنگنده های دنیا ، یعنی میگ ۲۹ متولد شد .

اولین پیش نمونه ی میگ ۲۹ در سال ۱۹۷۷ به پرواز در آمد . در نهایت در ۱۹۸۳ میگ ۲۹ وارد نیروی هوایی شوروی شد .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 4
میگ ۲۹ فالکروم ارتش روسیه

از نظر سال ساخت ، میگ ۲۹ از اف ۱۴ جدیدتر است ولی این جدید بودن به معنای بالا بودن تکنولوژی نیست . نخستین نمونه ی میگ ۲۹ لقب فالکروم را از ناتو دریافت کرد .

مقایسه از نظر ساختار و پیشرانه

ساختار کلی اف ۱۴ تامکت و میگ ۲۹ فالکروم

اف ۱۴ تامکت یک جنگنده ی شکاری رهگیر دوربرد نسل ۴ است . تامکت دو موتوره و دو خلبانه است و از بال هایی با زاویه ی متغیر بهره می برد . دو موتور اف ۱۴ از هم جدا هستند تا اگر یکی دچار آتش سوزی شد ، آتش به دیگری سرایت نکند .

زاویه ی بال ها هم به صورت اتوماتیک توسط یک کامپیوتر طبق سرعت جنگنده و هم به صورت دستی با یک دکمه که بر روی جوی استیک خلبان نصب است ، قابل تنظیم هستند .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 5
اف ۱۴ تامکت نیروی هوایی ارتش ایران

در هنگام لندینگ و تیک آف بال های تامکت در حالت باز هستند و در حالتی که پس سوزهای جنگنده روشن می شوند و جنگنده می خواهد به سرعتی فراتر از سرعت صوت برسد ، برای کاهش نیروی درگ جریان هوا بر روی بال ها ، بال ها جمع می شوند .

از آن طرف میگ ۲۹ یک شکاری رهگیر نقطه ای و کوتاه برد است که دارای یک خلبان بوده و بال های آن ثابت هستند . همانند اف ۱۴ تامکت ، فالکروم هم دارای دو سکان عمودی است و ورودی های هوای آن در زیر  بدنه قرار دارد .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 6
میگ ۲۹ فالکروم نیروی هوایی ارتش ایران

مقایسه ی پیشرانه

اف ۱۴ تامکت از دو موتور توربوفن پرات اندویتنی TF-30 P412 که مجهز به پس سوز است ، استفاده می کند .

مقدار رانش این موتور در حالت خشک یا بدون پس سوز ۱۱۷۰۰ پاوند و با روشن کردن پس سوز ۱۸۹۰۰ پاوند است .

این موتور یکی از نقاط ضعف اصلی اف ۱۴ است . اگر هوای کافی به این موتور نمی رسید ، موتور دچار پدیده ی واماندگی یا استال می شد و موتور از دست می رفت و باعث سقوط جنگنده می شد . ( اتفاقی که به خوبی در فیلم تاپ گان با بازی تام کروز به نمایش گذاشته شد. )

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 7
موتور اف ۱۴ تامکت

مشکل بعدی اف ۱۴ تامکت مقدار رانش به وزن کم آن در بین دیگر جنگنده های نسل ۴ دنیا است .

میگ ۲۹ به مانند اف ۱۴ تامکت دو موتوره است و از دو موتور توربوفن RD 33 ساخت کیلیامو ، بهره می برد .

موتور RD 33 اولین نسل موتورهای توربوفن ساخت شوری است که در حالت بدون پسسوز رانش ۱۱۱۰۰ و در حالت پس سوز رانش ۱۸۳۰۰ پاوند تولید می کند .

همانند اف ۱۴ تامکت موتور در دو غلاف جدا برای آسیب ندیدن یکی از دیگری ، قرار گرفته است . موتور میگ ۲۹ هم مثل موتور اف ۱۴ از مشکل ایجاد دود سیاه رنج می برد که در موتور اف ۱۴ این دود سیاه بر کارآیی موتور اثر ندارد ولی در میگ ۲۹ بازده را کاهش می دهد .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 8
موتور میگ ۲۹ فالکروم

میگ ۲۹ جنگنده ای بسیار چالاک و مانوپذیر است به طوری که همواره در نمایشگاه های هوایی ، مانورها و نمایش های میگ ۲۹ جزو زیباترین و چشم نوازترین نمایش هاست به خصوص مانور معروف کبری آن .

به جرات می توان گفت که از اف ۱۶ که نماد جنگنده های چابک است هم چابک تر است.اف ۱۶ دوستان هم به این موضوع معترف هستند .

تا به اینجا از نظر تکنولوژی موتور ، اف ۱۴ تامکت جلوتر از میگ ۲۹ است با اینکه اف ۱۴ از میگ ۲۹ زودتر تولید شده است .

ولی از نظر مانور پذیری و چابکی میگ ۲۹ سرتر از اف ۱۴ است . همچنین رانش به وزن میگ ۲۹ با اینکه موتور آن رانش کمتری تولید می کند ، به علت سبک بودن میگ ۲۹ ، بیشتر از اف ۱۴ می باشد .همچنین موتور میگ ۲۹ مشکل واماندگی را هم ندارد .

تکنولوژی بال متغیر اف ۱۴ تامکت باعث شده این جنگنده در پروازهای با سرعت و ارتفاع بالا یا ارتفاع پست خیلی بهتر از میگ ۲۹ عمل کند .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 9
مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 10

مقایسه از نظر تکنولوژی کابین

اف ۱۴ تامکت یک جنگنده ی دو کابین است . کابین جلو وظیفه ی هدایت جنگنده و در هنگام درگیری های نزدیک وظیفه ی داگ فایت را دارد . کابین عقب افسر رادار است و وظیفه ی کنترل رادار و چک کردن منطقه بر عهده ی اوست . همچنین وظیفه ی شلیک موشک افسانه ای فونیکس بر عهده ی خلبان کابین عقب است .

کابین جلو مجهز به دو نمایشگر چندکاره برای نشان دادن تصاویر راداری و تصاویری که توسط جستجوگر فروسرخ نوک دماغه تهیه می شود ، است .این نمایشگرها می توانند اطلاعات سامانه ی ناوبری و اطلاعات پروازی را هم نشان دهند .

کابین عقب یک نمایشگر بزرگ دارد که تصاویر راداری را نشان می دهد .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 11
کابین جلوی اف ۱۴ تامکت
مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 12
کابین عقب اف ۱۴ تامکت

تامکت توانایی سوختگیری هوایی دارد که باعث می شود مدت زمان ماموریت تامکت افزایش یابد .

در مقابل میگ ۲۹ تک کابینه بود و کابین از یک نمایشگر تک کاره ی سیاه و سفید بهره می برد که رادار را نشان می دهد .

میگ ۲۹ تحویلی به ایران فاقد لوله ی سوختگیری هوایی است که یک ضعف بزرگ در برابر اف ۱۴ است .

در زمینه ی تکنولوژی کابین اف ۱۴ تامکت بسیار سرتر و پیشرفته تر از میگ ۲۹ است . در زمینه ی سیستم های پروازی ، میگ ۲۹ از هدایت هیدرولیکی استفاده می کند . در حالی که اف ۱۴ از سیستم الکترونیکی کنترل پروازی یا flight by wire  استفاده می کند و چندین کامپیوتر وضعیت پروازی اف ۱۴ را رصد می کنند .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 13
کابین میگ ۲۹ فالکروم

مقایسه از نظر رادار و جنگ الکترونیک

رادار و تجهیزات اف ۱۴ تامکت

اف ۱۴ تامکت از یک رادار AWG 9 بهره می برد که این رادار ۶۰۰ کیلوگرم وزن دارد . این رادار دارای برد کشف ماکزیمم ۳۱۴ کیلومتر است . البته با توجه به سطح مقطع هدف این برد کشف متفاوت است .

مثلا در مورد یک بمب افکن این برد ۲۲۰ کیلومتر و در کشف یک اف ۴ فانتوم ۱۷۵ کیلومتر است .

رادار AWG 9 توانایی پایین نگری بسیار خوبی دارد . توان رهگیری همزمان ۲۴ هدف و درگیری همزمان با ۶ عدد از آن ها را دارد . این رادار می تواند همزمان هم رهگیری کند و درگیر شود و هم به جستجوی آسمان بپردازد.این رادار توانایی رهگیری موشک کروز را هم دارد .

اگرچه رادار AWG 9 در دهه ۱۹۶۰ ساخته شده است ولی هنوز هم جزو بهترین رادارهای جنگنده های دنیاست . این رادار به معنای واقعی از زمان خود بسیار جلوتر بوده است .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 14
رادار AWG 9

اف ۱۴ تامکت دارای سامانه ی جنگ الکترونیک ای ال کیو ۱۰۰ است که در آن زمان بسیار پیشرفته و کارآمد بود و همچنین دارای سامانه ی هشداردهنده ی راداری است که زمانی که جنگنده توسط یک جنگنده یا سایت پدافندی مورد قفل راداری واقع شود یا یک موشک راداری به سمت آن شلیک شود ، خلبان را آگاه می سازد .

همچنین تامکت برای فرار از دست موشک های حرارتی دارای سامانه ی پرتابگر فلر است .

اف ۱۴ تامکت به خوبی با هواپیماهای شناسایی آواکس لینک می شود . تامکت با داشتن سیستم Data Link می تواند به رادار آواکس وصل شود . آواکس تمام اطلاعات شناسایی خود از منطقه را با دیتا لینک به رادار اف ۱۴ انتقال داده و خلبان کابین عقب اف ۱۴ تمام جزییات منطقه را روی صفحه ی اسکوپ خود دارد .

دیگر سامانه های راداری اف ۱۴ شامل :

سامانه ی سیگنال های الکترونیکی مقابله

سامانه ی اخطارگر رادار RWR

هماهنگ کننده ی آمار بین جنگنده ها و سامانه ی بدون خطای ناوبری و اینرسی

 یک کامپیوتر که تمام جابجایی ها و حرکات و تغییر جهت های جنگنده را کنترل می کند و آن ها را نسبت به سایت زمینی می سنجد

اتوپایلت

هشداردهنده ی رادار AN/ALR-45

می باشد .

رادار و تجهیزات میگ ۲۹ فالکروم

در سمت دیگر میگ ۲۹ از یک رادار پالس داپلر N-019 A استفاده می کند . این رادار بر اساس رادار میگ ۲۳ توسعه یافته است .

رادار سیگنال آنالوگ بوده و با یک کامپیوتر دیجیتال ادغام شده است و دارای وزنی حدود ۳۸۵ کیلوگرم است . برد کشف ماکزیمم آن ۱۲۰ کیلومتر است و برد آن بر علیه یک جنگنده در سایز اف ۴ ، ۷۰ کیلومتر است . برد قفل راداری آن ۳۵ تا ۴۵ کیلومتر بوده و می تواند هدفی تا ۱۰ کیلومتر بالاتر و یا ۶ کیلومتر پایین از خود را شناسایی کند .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 15
رادار N019-A میگ ۲۹ فالکروم

رادار میگ ۲۹ تنها توانایی درگیری همزمان با یک هدف را دارد . در مقابل رادار اف ۱۴ تامکت می تواند همزمان با ۶ هدف درگیر شود .

خلبان اگر قصد شلیک موشکی را داشته باشد ، با توجه به استفاده از سوییچ های متعدد برای آماده کردن موشک برای شلیک ، زمان زیادی از او گرفته می شود .

بر عکس رادار اف ۱۴ تامکت ، رادار میگ ۲۹ قدرت تفکیک پذیری خیلی کمی دارد . میگ ۲۹ فاقد سامانه ی هوتاس است که اف ۱۴ از آن بهره می برد .

در زمینه ی جنگ الکترونیک میگ ۲۹ خیلی در سطح پایینی قرار دارد و پایه ای ترین سیستم های اخلالگر راداری می توانند بر کارآیی رادار فالکروم اثر بگذارند .

دیگر سامانه های میگ ۲۹ فالکروم عبارت اند از :

یک هلمت مجهز به نشانگر لیزری برای نشانه گیری موشک ار۷۳

کاونده ی فروسرخ با برد ۶۰ کیلومتر برای کشف اهداف

سامانه ی جنگ الکترونیک سیرینا ۳

پرتاب کننده ی فلر

سامانه ی هشداری نزدیک شدن موشک

از نظر قدرت تفکیک و برد رادار و همچنین سامانه های جنگ الکترونیک ، اف ۱۴ تامکت بسیار قوی تر و مجهز تر از میگ ۲۹ فالکروم بوده و این به علت تفاوت نقش دو شکاری رهگیر که یکی دوربرد و یکی نقطه ای است ، می باشد .

رادار اف ۱۴ آنقدر قوی است که در نیروی دریایی آمریکا به عنوان آواکس هم استفاده شده است. در نیروی دریایی به تامکت لقب رادار پرنده را داده بودند . رادار اف ۱۴ هنوز هم جزو بهترین رادارهای جهان در قدرت تفکیک به حساب می آید .

مقایسه ی تسلیحات

سلاح های اف ۱۴ تامکت

سلاح ثابت اف ۱۴ تامکت یک توپ ۶ لول ۲۰ میلیمتری والکان است . این توپ دارای خشاب ۶۷۵ گلوله ای است و عمر آن ۱۵۰۰۰۰ گلوله و نرخ آتش آن ۶۰۰۰ گلوله بر دقیقه است .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 16
توپ ام ۶۱ ولکان

تامکت دارای ۱۰ جایگاه تسلیحاتی است که ۶ جایگاه زیر بدنه و ۲ جایگاه در ناسل و ۲ تای دیگر در محل اتصال بال هاست .

انواع موشک هایی که اف ۱۴ تامکت می تواند حمل کند را در ادامه بررسی می کنیم .

موشک هوابه هوای کوتاه برد فروسرخ AIM-9 سایدوایندر:

سلاح اف ۱۴ تامکت در داگ فایت موشک کوتاه برد حرارتی یا هدایت فروسرخ سایدوایندر AIM-9 است . موشک های سایدوایندری که ایران برای اف ۱۴ های خود سفارش داد از نوع J هستند که نسل ۲ سایدوایندر محسوب می شد و نسبت به مدل هایی که بر روی اف ۵ ها و اف ۴ ها به کار می رفت ، کارآیی بهتری داشت . این موشک دارای سرجنگی به وزن ۱۰ کیلوگرم و بردی حدود ۳۵ کیلومتر است و از هدایت مادون قرمز بهره می برد . قیمت آن برای هر تیره حدود ۶۶۵ هزار دلار است و سرعت آن به ۲٫۵ ماخ می رسد . سوخت موشک AIM-9 از نوع سوخت جامد است .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 17
اف ۱۴ تامکت ارتش ایران مجهز به دوتیره موشک سایدوایندر ( زیر بال ها) و دو تیره موشک اسپارو ( زیر بدنه )

ایران برای اف ۱۴ های خود ۳۶۲ تیره سایدوایندر سری J سفارش داد که با وقوع انقلاب تنها ۲۸۰ تیره از آن تحویل نیروی هوایی ارتش ایران شد.

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 18
موشک فروسرخ AIM-9J

موشک هدایت رادار نیم فعال AIM-7 اسپارو :

موشک میان برد اف ۱۴ تامکت موشک اسپارو AIM-7 است . اسپارو یک موشک هدایت رادار نیم فعال است . این موشک ابتدا بر روی اف ۴ های فانتوم ارتش عملیاتی شدند و بعد از سفارش اف ۱۴ ، ۵۰۰ تیره از نسخه ی E اسپارو برای تامکت ها سفارش داده شد که با تحویل ۳۸۰ فروند از آن تا انقلاب پرونده ی اسپارو ها بسته شد و تحویل مابقی اسپاروها به خاطره ها پیوست .

اسپارو نسخه ی E بر روی فانتوم کارآیی خوبی داشت ولی با رادار اف ۱۴ تامکت اصلا تطابق نداشت و ایران طی یک برنامه خواهان نسخه ی اسپارو مطابق با رادار تامکت شد که نسخه ی F اسپارو توسط ایالات متحده تولید شد که کارآیی خوبی بر روی تامکت داشت . قرار بود که نسخه های F جایگزین اسپارو های سری E  تامکت ها شوند که با وقوع انقلاب این پروژه کنسل شد.

اسپارو دارای برد ۴۵ تا ۵۰ کیلومتر بود ولی خلبانان اف ۴ آنرا در زیر ۳۵ کیلومتری شلیک می کردند . سرعت اسپارو به ۴ ماخ می رسد و دارای کلاهک انفجاری ۴۴ کیلوگرمی است .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 19
موشک هدایت رادار نیم فعال AIM-7E

موشک برد بلند هدایت فعال راداری AIM-54 فونیکس :

اما برگ برنده و سلاح مرگبار تامکت که موجب خوشنامی تامکت در شکاری های دنیا شده است ، موشک دوربرد هوابه هوای رادار فعال فونیکس یا فینیکس AIM-45 است .

فونیکس یکی از نمادهای اف ۱۴ تامکت است به طوری وقتی اسم اف ۱۴ می آید ، ناخودآگاه ذهن آدمی به سمت موشک فونیکس سوق پیدا می کند .

فونیکس یک موشک دوربرد هدایت راداری فعال با برد ماکزیمم ۱۹۰ کیلومتر است . اگرچه در تست های فنی به برد ۲۲۰ کیلومتر هم رسیده است . کلاهک جنگی آن ۶۰ کیلوگرم وزن دارد که برای سرنگون کردن هر جنگنده یا بمب افکنی کافی است .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 20
موشک دوربرد رادار فعال AIM-54 فونیکس

تامکت می تواند تا ۶ تیره فونیکس در زیر بدنه ی خود حمل کند، ولی به علت سنگین شدن و کاهش مانور پذیری و افزایش مصرف سوخت ، در عملیات ها این کار انجام نمی شود .

موشک فونیکس در هر سرعتی ، در هر ارتفاعی ، هر ساعت از شبانه روز و هر آب وهوایی قابلیت شلیک دارد ، بدون اینکه کارآیی آن کاهش یابد .

این موشک یک میلیون دلاری دارای ویژگی شلیک کن و فراموش کن است . بدین معنی که خلبان پس از شلیک موشک ، نیازی به قفل نگه داشتن رادار روی جنگنده ی هدف ندارد و می تواند به رهگیری دیگر اهداف بپردازد .

موشک فونیکس هماهنگی فوق العاده ای با رادار AWG 9  تامکت دارد . به طوری که می توان موشک فونیکس را تا آخرین لحظه ی اصابت به هدف ، چندین بار تغییر مسیر داد و مسیرش را اصلاح کرد یا حتی هدفش را تغییر داد .

ایران ۴۲۰ تیره موشک فونیکس را برای اف ۱۴ تامکت های خود سفارش داد . فونیکس های ایرانی دقیقا همان  فونیکس هایی بودند که در نیروی دریایی ارتش آمریکا به کار گرفته شده بودند . با وقوع انقلاب تنها ۲۸۵ تیره فونیکس به ایران تحویل داده شد .

سرعت موشک فونیکس به ۴۶۸۰ کیلومتر بر ساعت می رسد . این موشک برای برخورد به هواپیمای هدف ، ابتدا اوج می گرفت و از بالا به هواپیما برخورد می کرد . سرعت سرسام آور و این ویژگی برخوردی باعث می شد که فرار از دست این موشک عملا غیر ممکن شود .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 21
تامکت ایرانی و شلیک موشک فونیکس

اف ۱۴ تامکت می تواند تا ۶۵۰۰ کیلوگرم سلاح حمل کند .

تامکت می تواند تا ۴ تیره موشک حرارتی سایدوایندر یا ۶ تیره موشک اسپارو با خود حمل کند .

ترکیب استفاده شده برای تامکت های ایرانی در جنگ با عراق به صورت :

۲ موشک سایدوایندر + ۲ موشک فونیکس + ۲ یا ۳ موشک اسپارو است .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 22
تامکت ایرانی با لود سنگین هشت تیره موشک : چهارتیره موشک فونیکس زیر بدنه + یک موشک اسپارو زیر هر بال + یک موشک سایدوایندر زیر هر بال

سلاح های میگ ۲۹ فالکروم

سلاح ثابت میگ ۲۹ فالکروم یک توپ ۳۰ میلیمتری GSH است که یک توپ تک لول می باشد . این توپ دارای خشاب ۱۵۰ گلوله ای است و سرعت آتش ۱۵۰۰ تا ۱۸۰۰ گلوله بر دقیقه را فراهم می کند .

فالکروم دارای ۶ جایگاه تسلیحاتی است .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 23
توپ GSH-301 متلق به میگ ۲۹ فالکروم

آمریکایی ها بر روی جنگنده های خود توپ هایی با نرخ آتش بالا استفاده می کنند . به همین دلیل توپ های آمریکایی باید ۴ تا ۶ لول باشند و این امر کالیبر توپ های آمریکایی را پایین می آورد .

برعکس روس ها بیشتر توپ های کالیبر بالا را بر روی جنگنده می پسندند و اکثر توپ های آن ها یا تک لول یا دو لول است و این امر نرخ آتش را پایین می آورد .

پس اگر از شما پرسیدند که تفاوت توپ های آمریکایی و روسی که روی جنگنده ها نصب شده اند چیست ؟ شما پاسخ می دهید که توپ های آمریکایی نرخ آتش بالاتری دارند و توپ های روسی کالیبر بیشتر .

موشک هایی که بر روی فالکروم های ایرانی به کار می روند را در ادامه بررسی می کنیم .

موشک کوتاه برد فروسرخ R-73 :

برگ برنده ی میگ ۲۹ در زمینه ی سلاح ، موشک فروسرخ ار ۷۳ است . وظیفه ی اصلی میگ ۲۹ جنگ نزدیک و داگ فایت است . به این خاطر موشک کوتاه برد ار ۷۳ برای آن تولید شد .

موشک ار ۷۳ قوی ترین موشک کوتاه برد فروسرخ ایران است . این موشک حتی از سایدوایندر عملکرد بهتری دارد . دارای سرعت کشف هدف و قفل بالاتری است . این موشک حتی پس از شلیک توانایی تغییر مسیر ۹۰ درجه ای را دارد که هیچ موشک فروسرخ غربی این ویژگی را ندارد .

موشک ار ۷۳ چالاکی و شتاب بالایی دارد . چون با هلمت خلبان هماهنگ است ، خلبان با نگاه کردن به هدف می تواند این موشک را بر روی هدف قفل کند که این ویژگی سرعت واکنش خلبان را بالا می برد .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 24
موشک کوتاه برد ار ۷۳

ایران هم زمان با خرید میگ ۲۹ سفارش ۳۰۰ تیره موشک ار ۷۳ را به شوروی داد . هم اکنون بهترین موشک فروسرخ ایران موشک ار ۷۳ است .

موشک ار۷۳ دارای برد ۳۰ کیلومتر و کلاهک جنگی ۷٫۴ کیلوگرم است .

موشک فروسرخ R-60 :

سبک ترین موشک فروسرخ دنیا است . همزمان با خرید فالکروم ایران ۴۰۰ تیره از این موشک را خریداری کرد . از نظر عملکردی از سایدوایندر بهتر است ولی برد کمتری نسبت به آن دارد . در بسیاری از نبرد ها با اینکه ار ۶۰ به هدف برخورد کرده ولی هدف سالم گریخته است و این به علت کلاهک جنگی کوچک آن است . قدرت کشندگی سایدوایندر از ار ۶۰ خیلی بیشتر است . برد موشک ار ۶۰ حدود ۸ کیلومتر است .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 25
موشک فروسرخ R60

موشک رادار نیم فعال R-27 :

این موشک یک موشک هدایت راداری نیم فعال مثل اسپارو است که دارای ماکزیمم برد ۷۰ کیلومتر بوده و می تواند بدون قفل کردن شلیک شود و پس از نزدیک شدن به هدف بر روی آن قفل کند . این موشک عملکرد خیلی ضعیف تری نسبت به موشک اسپارو دارد .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 26
موشک هوابه هوا R-27

میگ ۲۹ فالکروم در ۶ جایگاه تسلیحاتی خود می تواند تا ۳۵۰۰ کیلوگرم سلاح حمل کند . ترکیب موشکی آن به صورت : ۲ موشک ار ۲۷ + ۴ موشک ار ۶۰ یا ار ۷۳ است .

میگ ۲۹ می تواند در نقش Bomber تا ۴ بمب سقوط آزاد ۵۰۰ کیلویی را حمل کند .

میگ ۲۹ های روسی در نسخه ی پایه توانایی حمل سلاح هسته ای را دارند . ولی در نسخه های تحویلی به ما سیم کشی های حمل سلاح هسته ای حذف شدند .

ویژه‌ی علاقه‌مندان به تکنولوژی‌های نظامی:

مهاجم وارد می‌شود، نگاهی به بمب‌افکن دوربرد جدید آمریکا B-21 Raider

از نظر سلاح دوربرد چون اف ۱۴ تامکت به عنوان یک شکاری رهگیر دوربرد به خدمت گرفته شد ، از میگ ۲۹ فالکروم بسیار سرتر است .

در سلاح های میان برد هم با اینکه برد اسمی موشک میان برد میگ ۲۹ از اف ۱۴ بیشتر است ولی کارآیی اسپارو از موشک آر ۲۷ خیلی بهتر است .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 27
اف ۱۴ تامکت در حالت فول لود موشک فونیکس

چون میگ ۲۹ یک شکاری نقطه ای است و برای داگ فایت ساخته شده است و چالاکی خوبی دارد ، از نظر موشک کوتاه برد از اف ۱۴ تامکت بهتر است .

موشک ار ۶۰ با اینکه سرجنگی کوچکتری نسبت به سایدوایندر دارد و همچنین برد کمتری دارد ، ولی دقت و سرعت و چالاکی بالاتری دارد . این موشک در داگ فایت به جنگنده ی روبرو امان نمی دهد و به سرعت آن را مورد اصابت قرار می دهد.

در مقایسه ی توپ های دو جنگنده ، اف ۱۴ تامکت نرخ آتش زیادتری داشته ولی میگ ۲۹ توپ با کالیبر بالاتری دارد .

مقدار سلاح قابل حمل توسط اف ۱۴ تامکت و تعداد جایگاه های تسلیحاتی آن از میگ ۲۹ بیشتر است و تعداد گلوله های توپ آن نیز بیشتر از میگ ۲۹ است .

در مواردی شاهد به کارگیری موشک های ار۶۰ و ار ۷۳ بر روی اف ۱۴ تامکت نیروی هوایی ارتش هم بوده ایم .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 28
میگ ۲۹ ایرانی با موشک ار ۲۷

مقایسه‌ی کلی تسلیحات اف ۱۴ تامکت و میگ۲۹ فالکروم

نام موشکبه کار گیرندهنوع هدایتبردارتفاع پروازیسرعتوزن سر جنگی
سایدوایندراف ۱۴فروسرخ۳۵ کیلومتر۲۰ کیلومتر۲٫۵ ماخ۹٫۵ کیلوگرم
ار ۷۳میگ ۲۹فروسرخ۲۰ کیلومتر۰٫۰۲تا۲۰کیلومتر۲٫۵ ماخ۷٫۵ کیلوگرم
ار ۶۰میگ ۲۹فروسرخ۸ کیلومتر۲۰ کیلومتر۲٫۷ ماخ۳ کیلوگرم
اسپارواف ۱۴نیم فعال راداری۴۵تا۵۰کیلومتر۲۳ کیلومتر۴ ماخ۴۴ کیلوگرم
ار ۲۷میگ ۲۹نیم فعال راداری۷۰ کیلومتر۲۵ کیلومتر۴٫۵ ماخ۳۲ کیلوگرم
فونیکساف ۱۴هدایت فعال راداری۱۹۰ کیلومتر۲۴ کیلومتر۴۶۸۰ کیلومتر بر ساعت۶۱ کیلوگرم

مقایسه ی ساختار بدنه

بدنه ی اف ۱۴ تامکت بیشتر از آلومینیم ساخته شده است که مقداری تیتانیوم هم در آن به کار رفته است . بال های اف ۱۴ از تیتانیوم ساخته شده که درون فریم آلومینیمی قرار گرفته است. باله های کوچک آن از کامپوزیت ساندویچی ساخته شده است . سکان های عمودی از جنس آلومینیم و پایه های چرخ ها فولادی هستند .

نوک اف ۱۴ که محل قرار گیری رادار آن است توسط یک رنگ مخصوص رنگ آمیزی شده است که این رنگ امواج رادار را جذب می کند و آشکار شدن جنگنده را سخت تر می کند .

میگ ۲۹ بیشتر از جنس آلومینیم است و جاهایی هم از کامپوزیت استفاده شده است .

از نظر ساختار بدنه ، اف ۱۴ بدنه ای مقاوم تر و بهینه تر دارد . در حالی که میگ ۲۹ بدنه ی سبک تری دارد .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 29
مواد به کار رفته در بدنه ی اف ۱۴

مقایسه ی ویژگی های عملیاتی

حداکثر سرعت اف ۱۴ تامکت ۲٫۳۸ ماخ بوده که در حالت مسلح این سرعت به ۱٫۹ ماخ می رسد . تامکت می تواند در ارتفاع پست به سرعت ۱٫۲ ماخ برسد .

نرخ اوجگیری تامکت ۲۲۹ متر بر ثانیه بوده و ماکزییم نرخ صعود آن ۹۱۴۰ متر بر دقیقه است . برد انتقالی تامکت های ایرانی ۳۲۲۰ کیلومتر بوده که با لودینگ موشک برد به ۹۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتر می رسد . شعاع عملیاتی آن ۹۲۶ کیلومتر بوده و می تواند تا ۵۰۰۰۰ پا از زمین ارتفاع بگیرد .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 30

در مقابل ماکزیمم سرعت میگ ۲۹ در ارتفاع بالا ۲٫۲۵ ماخ و سرعت ارتفاع پست آن ۱٫۱ ماخ است . نرخ اوج گیری فالکروم ۳۳۰ متر بر ثانیه است و برد انتقالی آن با سوخت خارجی ۱۵۰۰ کیلومتر و با یک مخزن سوخت خارجی ۲۱۰۰ کیلومتر است .

شعاع رزمی میگ ۲۹ با یک مخزن خارجی و شش موشک به ۷۰۰ کیلومتر می رسد . میگ ۲۹ می تواند تا ۵۹۰۰۰ پا از زمین فاصله بگیرد .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 31

از نظر حداکثر سرعت و توانایی حرکت با سرعت در ارتفاع پایین اف ۱۴ تامکت از میگ ۲۹ برتر است . همچنین در زمینه ی برد عملیاتی هم اف ۱۴ با وزن تسلیحات بالاتر دارای برد بالاتری است .

وزن خالی اف ۱۴ تامکت در حدود ۱۹۸۳۸ کیلوگرم بوده و می تواند با بیشینه وزن ۳۳۷۲۰ کیلوگرم از زمین بلند شود و با حداکثر وزن ۲۳۵۱۰ کیلوگرم لندینگ کند .

مجموع ظرفیت سوخت داخلی اف ۱۴ ، ۹۰۰۰ لیتر بوده که می تواند تا دو مخزن سوخت خارجی با ظرفیت هر کدام ۱۱۱۷ لیتر را با خود حمل کند . در این حالت مقدار سوخت ماکزیمم اف ۱۴ تامکت به ۱۱۲۳۴ لیتر می رسد .

در مقابل میگ ۲۹ دارای وزن خالی ۱۱۰۰۰ کیلوگرم بوده و می تواند با بیشینه وزن ۲۱۰۰۰ کیلوگرم از زمین تیک آف کند .

ظرفیت سوخت داخلی میگ ۲۹ در حدود ۳۰۰۰ لیتر است که این کمبود با مخازن سوخت خارجی جبران می شود . فالکروم می تواند دو مخزن سوخت ۱۱۵۰ لیتری زیر هر بال و یک مخزن ۱۵۰۰ لیتری در زیر بدنه حمل کند . ماکزیمم سوختی که میگ ۲۹ فالکروم می تواند حمل کند ، ۶۸۰۰ لیتر است .

اف ۱۴ تامکت نسبت وزن به نیروی ۰٫۹۱ است که در بین جنگنده های نسل ۴ مقدار کمی است . این در حالی است که این نسبت برای میگ ۲۹ برابر ۱٫۱۳ است .

بال ها با زاویه ی متغیر در اف ۱۴ برای این بود که جنگنده بتواند با سرعت پایین و باند کوتاه بلند شود و بنشیند . در هنگام برخاستن و نشستن اف ۱۴ بال ها کاملا باز می شوند و با کمک فلاپ ها بیشترین نیرو را برای برخاستن فراهم می آورند . به تدریج با افزایش سرعت ، بال ها برای افزایش عدد ماخ بحرانی ، جمع شده و از تولید نیروی پسای اضافی جلوگیری می شود . این تغییر زاویه ی بالا کاملا به صورت اتوماتیک و توسط یک کامپیوتر انجام می شود .

میگ ۲۹ دارای بال هایی ثابت است که بال ها در بالاترین نقطه ی بدنه و به صورت یکارچه و با زاویه ی ۴۰ درجه به بدنه متصل هستند .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 32
مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 33

ورود به ارتش ایران

ورود تامکت به ایران

ایران با کمک مالی که به گرومن کرد ، خواهان به خدمت گرفتن این تکنولوژی ناب آمریکایی شد .

ایران مناطق کوهستانی دارد و در مناطق کوهستانی پوشش راداری سخت است و نقاط کور زیادی وجود دارد .

میگ ۲۵ های شوروی با سرعت و ارتفاع بالا بر روی ایران می آمدند و ازمراکز مهم کشور عکسبرداری کرده و می گریختند .

اف ۴ و اف ۵ های ایران توانایی رهگیری و شلیک موفق به میگ های ۲۵ شوروی را نداشتند . اف ۱۴ تامکت با موشک فونیکس می توانست از راه دور میگ ۲۵ را مورد هدف قرار دهد و با رادار قدرتمند خود ، نقاط کور راداری را پوشش دهد .

در سیاست فروش اسلحه توسط آمریکا ، مقرر شده بود سلاح هایی که از نظر کارآیی و تکنولوژی برگ برنده ی ارتش آمریکا هستند و به اصطلاحی تاپ گان هستند ، به کشور های دیگر فروخته نشوند . مثل اف ۲۲ در حال حاضر .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 34
تامکت های ایرانی پیش از انقلاب

اف ۱۴ تامکت هم آن موقع تکنولوژی برتر بود و مجلس سنای آمریکا به خاطر ترس از قدرت گرفتن ایران در آن منطقه ی ویژه و مهم استراتژیکی به شدت مخالف فروش اف ۱۴ به ایران بود .

ایران ولی به شدت خواهان به خدمت گرفتن اف ۱۴ تامکت بود و از هر راهی به گرومن و وزارت دفاع آمریکا فشار می آورد تا تامکت را بخرد .

آمریکا اف ۱۵ ایگل را به ایران پیشنهاد داد که هم ارزان تر بود و هم از نظر سیستمی و تعمیر و نگهداری ساده تر . ولی ایران کوتاه نیامد و دست آخر اولین نمونه های اف ۱۴ ایرانی در سال ۱۳۵۴ وارد کشور شدند تا ارتش مجهز به جدیدترین و ناب ترین تکنولوژی نیروهای هوایی جهان شود .

ایران در سفارش اول ۸۰ فروند اف ۱۴ تامکت را خریداری کرد . این خرید ها شامل خرید خود جنگنده و سلاح های موردنیاز آن و همچنین پکیج های آموزش خلبان و کمک خلبان و نیروهای تعمیر و نگهداری بود .

از این ۸۰ جنگنده ۷۹ فروند تحویل ایران شد و جنگنده ی شماره ی ۸۰ برای ارتقا و به روزرسانی در شرکت گرومن باقی ماند .

اف ۱۴ در ابتدا در پایگاه هشتم شکاری اصفهان متمرکز بود . با شروع جنگ ، برای دفاع از نفتکش های ایران در خلیج فارس در برابر حملات هوایی ارتش عراق و همچنین حفاظت از مرکز صادرات نفت ایران در جزیره ی خارک ، تعدادی از اف ۱۴ های نیروی هوایی به پایگاه های شکاری بوشهر و شیراز گسترش پیدا کردند . همچنین برای دفاع از پایتخت ، تعدادی هم به پایگاه یکم شکاری مهرآباد ، انتقال داده شدند .

با اینکه اف ۱۵ ارزان تر بود و دو نقش را می توانست اجراکند ، یعنی هم می توانست شکاری باشد و هم بمب افکن و خلبان ها راحتر می توانستند دوره ی انتقالی را طی کنند و نگهداری و تعمیرات آن ساده تر و شبیه اف ۵ بود ، ولی ایران اف ۱۴ تامکت را برگزید .

اف ۱۴ تامکت برای ماموریت های سرعت و ارتفاع بالا طراحی شده است . همچنین ماموریت های ارتفاع پست را به علت داشتن بال های متغیر به خوبی انجام می دهد .

دو کابینه بودن آن یکی از برتری هایش نسبت به اف ۱۵ بود ، که کابین عقب مسئولیت دیدن و کنترل رادار را دارد و این عمر کارآیی رادار را بهتر می کند.

توانایی رادار اف ۱۴ تامکت خیلی بالاتر از اف ۱۵ ایگل است . جنگنده هایی که به صورت ارتفاع و سرعت بالا می آیند را می تواند در ۱۲۰ تا ۱۵۰ مایلی رهگیری و شناسایی کند و موشک را در ۷۰ تا ۱۰۰ مایل شلیک کند .

اف ۱۵ به علت داشتن موشک هایی با برد کمتر و رادار با برد کمتر و تک کابینه بودن توانایی درگیری مناسب با جنگنده هایی مثل میگ ۲۵ که ارتفاع و سرعت بالا عمل می کنند را ندارد .

تمام پنل ها و کامپیوترهای اف ۱۴ تحویلی به ایران مثل اف ۱۴ های نیرودریایی آمریکا بود .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 35

ورود فالکروم ها به ایران

چگونگی به خدمت گرفتن میگ ۲۹ توسط ایران متفاوت تر است .

بعد از جنگ ایران و عراق ، سیاست خارجه ی ایران به سمت دوستی با شوروی کشیده شد .

شوروی با تجهیز کردن نیروهای سپاه پاسداران به انواع تانک های سری تی و همچنین موشک های اسکاد به بخش نظامی ایران کمک می کرد .

گرباچف که می خواست در نبرد با آمریکا ایران که موقعیتی بسیار مهم و استراتژیک داشت را به عنوان متحد داشته باشد ، در حدودی که به اعتبار و قدرت شوروی لطمه زده نمی شد ، به ایران کمک تسلیحاتی می کرد .

البته بیان این موضوع لازم است که روس ها هیچگاه در تاریخ به قراردادهای خود با ایران به درستی عمل نکرده اند و ایران در اکثر قراردادها و توافقات با روس ها ضرر کرده است .

در فروش تسلیحات در آن زمان هم شوروی تسلیحات دسته دوم و با کارآیی کم را به ایران می فروخت . مثلا تانک های تی ۵۵ که با تولید تی ۶۲ و تی ۷۲ دیگر به حاشیه رانده شده بودند را به ایران می فروخت . یا موشک های اسکادی که تاریخ مصرف آن ها در حال اتمام بودند را به ایران می داد .

در مورد میگ ۲۹ هم نسخه ی پایه ی این جنگنده را به ایران فروخت . در به خدمت گرفتن میگ های ۲۹ نقش اصلی را آقای هاشمی رفسنجانی و تیمسار ستاری ایفا کردند . البته با توجه به تحریم شدید تسلیحاتی و زمین گیر شدن ناوگان جنگنده ای ایران به علت کمبود قطعه و همچنین ساقط شدن تعداد زیادی جنگنده در جنگ با عراق ، به خدمت گرفتن میگ های ۲۹ گرچه در نسخه ی پایه ، بهترین و عالی ترین کار توسط آقایان رفسنجانی و ستاری بود که مانند خونی تازه در رگ های نیروی هوایی خسته ی ارتش جاری شد .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 36

اولین جنگنده های میگ ۲۹ در اوایل سال هفتاد شمسی خریداری و تحویل ناوگان نیروی هوایی ارتش ایران شد.  

در مجموع ۲۵ فروند میگ ۲۹ به ایران فروخته شد که از این تعداد ۱۸ فروند جنگنده بودند . همچنین در اوائل دهه ۱۹۹۰ وقتی که عراق تعدادی از جنگنده های خود را برای در امان ماندن از آتش نیروهای ائتلاف به ایران پناهنده کرد ، تعداد ۴ فروند میگ ۲۹ در بین این جنگنده های پناهنده وجود داشت .

ایران این جنگنده ها را عملیاتی کرد و به خدمت گرفت .

بهینه سازی های ارتش بر روی این دو جنگنده

پس از اتمام جنگ ایران و عراق ، کمبود قطعه ی یدکی و ساعت پروازی اف ۱۴ ها تعداد زیادی از تامکت ها را زمین گیر کرده بود .

کمبود شدید موشک های فونیکس از زهر دار بودن تامکت ها کاسته بود.

به همین دلایل نیروهای فنی نیروی هوایی ارتش اقدام به تولید تعدادی از قطعات اف ۱۴ تامکت در داخل کردند . همچنین موشک فکور با کمک روسیه برای جایگزینی موشک فونیکس ساخته شد .

در ایران ۲۵۰ مورد ارتقا و اصلاح بر روی تامکت انجام شد . از جمله ی این ارتقاها می توان به

صفحه ی نمایش کابین خلبان

ست های جدید جنگ الکترونیک

 آپدیت کامپیوترهای کنترل کننده ی تامکت

اشاره کرد .

همزمان با خرید میگ ۲۹ از شوروی پشتیبانی از قطعات ، تسلیحات و آموزش کادر خلبانان و کادر تعمیر و نگهداری این جنگنده هم از شوروی خریداری شد که با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی تمام این قراردادها فسق شد و ایران برای تعمیرات و اورهال این جنگنده در داخل شروع به کار کرد .

بهسازی های مختلفی در چندین سال در ایران بر روی میگ ۲۹ انجام شد که از آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد :

 گیربکس ایرانی برای میگ ۲۹

سامانه ی ناوبری تاکتیکی جدید که موقعیت جنگنده را نسبت به رادار زمینی نشان می دهد

نمایشگرهای دیجیتالی چند منظوره

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 37
مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 38

نتیجه گیری

امروزه وظیفه ی اصلی دفاع از آسمان ایران بر عهده ی دو شکاری رهگیر یکی ازبلوک غرب و یکی از بلوک شرق است .

شکاری رهگیرهای اف ۱۴ تامکت در پایگاه های شکاری اصفهان ، شیراز و بوشهر مستقر هستند و وظیفه ی پوشش آسمان ایران از جنوب تا غرب را بر عهده دارند . با توجه به برد بیشتر و موشک های دوربردتر تامکت مساحت بیشتری را برای پوشش بر عهده دارد .

شکاری رهگیر میگ ۲۹ فالکروم در پایگاه های یکم شکاری مهرآباد و دوم شکاری تبریز مستقر هستند و وظیفه ی دفاع از آسمان پایتخت و شمالغرب کشور را بر عهده دارد .

اف ۱۴ تامکت از نظر کارآیی رادار ، برد عملیاتی ، جنگ الکترونیک ، موشک های میان برد و دور برد ، سرعت پرواز ، پرواز در ارتفاع پست ، کابین و پنل های به روزتر ، سیستم ناوبری و هدفگیری دقیق تر ، از میگ ۲۹ برتر است . ولی تامکت نقاط ضعفی هم دارد . من جمله هزینه ی نگهداری بالا ، قدرت کم موتور نسبت به وزن .

میگ ۲۹ فالکروم در زمینه هایی مثل چابکی و مانورپذیری بالا ، داگ فایت قوی ، موشک کوتاه برد قوی تر ، نرخ اوج گیری بیشتر ، از اف ۱۴ تامکت برتری دارد .

با این حال اف ۱۴ برای زدن میگ ۲۹ نیاز ندارد خیلی به آن نزدیک شود و می تواند آن را در فاصله ی دورتر که حتی به خواب خلبان میگ ۲۹ نمی آید ، مورد هدف قرار دهد .

البته در نمایشگاه اخیر هوایی در کیش شاهد آن بودیم که در یک داگ فایت نزدیک یک فروند اف ۱۴ توانست میگ ۲۹ را رهگیری کند و شکست دهد .

مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 39
مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 40
اف ۱۴ تامکتمیگ ۲۹ فالکروم
طول۱۸٫۹ متر۱۷٫۳ متر
ارتفاع۴٫۸۸ متر۴٫۵ متر
پهنای بالباز : ۱۹٫۵ متر بسته ۱۱٫۵ متر۱۱٫۴ متر
پیشرانهTF-30 P412RD -33
رانش خشک بدون پس سوز۱۳۸۱۰ پاوند یا ۶۱٫۴ کیلونیوتن۱۱۱۰۰پاوند یا ۵۱٫۷کیلونیوتن
رانش با پس سوز۲۷۸۰۰پاوند یا ۱۲۴٫۷کیلونیوتن۱۸۳۰۰پاوند یا ۸۲ کیلونیوتن
نسبت وزن به نیرو۰٫۹۱۱٫۱تا ۱٫۱۳
حداکثر سرعت ارتفاع بالا۲٫۳۸ ماخ یا ۲۵۲۸km/h2.25ماخ یا ۲۳۸۷km/h
حداکثر سرعت ارتفاع پایین۱٫۲ ماخ یا ۱۲۷۴km/h1.1 ماخ یا ۱۱۶۷km/h
سرعت در حالت لود شده۱٫۹ ماخ یا ۲۰۱۸km/h1.75ماخ یا ۱۸۵۷km/h
نرخ اوجگیری۲۲۹ متر بر ثانیه۳۳۰ متر بر ثانیه
سقف پروازی۲۱۰۰۰ متر۲۴۰۰۰ متر
برد ماکزیمم۲۵۷۳ کیلومتر۱۵۰۰ کیلومتر
برد عملیاتی۹۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتر با لودینگ۷۰۰ کیلومتر
شعاع عملیاتی۹۲۶ کیلومتر۵۰۰ کیلومتر
برد انتقالی۳۲۲۰ کیلومتر۲۱۰۰ کیلومتر
ظرفیت سوخت داخلی۹۰۰۰ لیتر۳۲۰۰ لیتر
مخازن سوخت خارجیدو مخزن هر کدام ۱۱۱۷ لیتردو مخزن ۱۱۵۰ لیتری و یک ۱۵۰۰ لیتری
تعداد جایگاه تسلیحاتی۱۰ عدد۶ عدد
تعداد گلوله های توپ۶۷۵ گلوله۱۵۰ گلوله
وزن خالی۱۹۸۳۸ کیلوگرم۱۱۰۰۰ کیلوگرم
بیشترین وزن برخواستن۳۳۷۲۰ کیلوگرم۲۰۰۰۰ کیلوگرم
بیشترین وزن فرود۲۳۵۱۰ کیلوگرم۱۴۵۰۰۰ کیلوگرم
وزن تسلیحات قابل حمل۶۵۷۷ کیلوگرم۳۵۰۰ کیلوگرم
کمترین طول باند برای تیک آف۴۳۰ متر
کمترین طول باند برای لندینگ۸۸۴ متر
حداکثر برد رادار۳۱۴ کیلومتر۱۲۰ کیلومتر
حداکثر اهداف قابل رهگیری به صورت همزمان۲۴ هدفیک هدف
حداکثر برد موشک۱۹۰ کیلومتر۶۰ تا ۷۰ کیلومتر
سیستم جنگ الکترونیکهشداردهنده ی راداری – سامانه جنگ الکترونیک ای ال کیو ۱۰۰- پرتابگر فلر – سیستم دیتالینک – شناسایی دوست از دشمن – سامانه ی هماهنگی با رادار زمینیجنگ الکترونیک ECM – سیستم شناسایی دوست از دشمن – هشدار دهنده شلیک موشک – فاقد هوتاس
قیمت۳۸ میلیون دلار۱۱ تا ۱۲ میلیون دلار
مقایسه ی ویژگی های اف ۱۴ تامکت و میگ ۲۹ فالکروم
مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 41
مقایسه ی شکاری رهگیر اف 14 تامکت با میگ 29 فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران 42

منابع

این مقاله چقدر مفید بود؟

میزان رضایت خود را با کلیک روی اموجی ها نشان دهید

میانگین آراء ۴٫۶ از بین ۶۲ نفر

تاکنون کسی رای نداده است! اولین نفر باشید

اگر این پست برای شما مفید بود...

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید!

از اینکه این پست برای شما مفید نبود عذرخواهی میکنیم!

با کامنت گذاشتن در بهتر شدن این پست به ما کمک کنید.

به ما بگویید چطور این پست را بهتر کنیم؟

116+
8 نظر برای "مقایسه ی شکاری رهگیر اف ۱۴ تامکت با میگ ۲۹ فالکروم ، دو محافظ آسمان ایران" ارسال شده
  1. Avatar فرزان گفت:

    بسیار عالی
    خسته نباشید

    14+
    1. Avatar محمد کتابی گفت:

      ممنونم
      خیلی لطف دارید

      14+
  2. Avatar Tayebe گفت:

    جالب بود خسته نباشید

    15+
    1. Avatar محمد کتابی گفت:

      ممنون از توجه شما

      14+
  3. Avatar hafez گفت:

    خیلی عالی
    واقعا اف ۱۴ یک تکنولوژی بی نظیره
    کلا جنگنده های روسی حس خوبی رو القا نمی کنن

    7+
    1. Avatar محمد کتابی گفت:

      جنگنده های روسی هم خوبی های خودشون رو دارن ، ولی خوب افکار عمومی همواره جنگنده های ساخت آمریکا رو برتر می دونن

      7+
  4. Avatar Sh14sh16sh18 گفت:

    سلام این مقالتون خوب و عالی بود ولی عیب یکم داشت یکی از عیب ها اینه که راداری که شما به عنوان عکس ای دابلیو جی ۹ گذاشتید رادار اف ۱۵ هست نه ای دبلیو جی نه لطفا اصلاح کنید دوست عزیز

    7+
    1. Avatar محمد کتابی گفت:

      سلام
      ممنون از توجه و تذکرتون
      بله حق با شماست ، اصلاح میکنم
      بازم ممنون

      5+

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *